Het nooit uitontwikkelde brein

Een van de meest gemaakte fouten met betrekking tot het brein van vandaag de dag is dat mensen zeggen: “Het brein is je hele leven lang in ontwikkeling, dus je kunt in alles wat met het brein te maken heeft een toptalent worden.” Een deel van wat hier staat klopt, alleen de aanname is volledig verkeerd.

Ontwikkelen
Het is waar dat het brein je hele leven in ontwikkeling is. Het brein verbindt verschillende hersengebieden met elkaar die zorgen voor vaardigheden. Als we een bepaalde handeling heel vaak doen, zullen deze verbindingen sterker worden. En worden we vaardiger. Zo zijn we o.a. in staat sneller te denken en te reageren. Op basis van wat we leren kunnen er ons hele leven nieuwe verbindingen gemaakt worden. Het is zelfs zo dat cognitieve stimulatie, zoals stimulatie van concentratie en geheugen, en lichamelijke beweging kunnen bijdragen aan het maken en integreren van nieuwe hersencellen.

Tot aan het plafond
Het brein kan zich blijven ontwikkelen. Maar er zit natuurlijk nog een grote stap tussen versterkte verbindingen en het gedrag wat mensen vertonen. Alle vaardigheden die hun oorsprong vinden in het brein, kunnen zich niet oneindig door ontwikkelen en worden allemaal begrensd door hun eigen biologische plafond. De biologische bouwstenen die je van nature hebt meegekregen bepalen wat jouw potentieel is.

Zo is het voor een hele goede sprinter mogelijk om de tijd op de 100 meter van bijvoorbeeld 16.8 naar 11.2 seconden te brengen door heel veel te trainen. Misschien kunnen er nog een paar honderdsten vanaf, maar op een gegeven moment zal deze sprinter zijn plafond bereiken. Zijn ontwikkeling wordt gelimiteerd door de biologische bouwstenen zoals spiergroepen, structuur en maximale zuurstofopname. Ook 10.000 uren training maken van hem uiteindelijk geen ‘natural’ zoals Usain Bolt.

Brein en intelligentie
Ditzelfde geldt voor het brein. Je kunt bepaalde cognitieve vaardigheden zoals reactiesnelheid trainen – en dus verbeteren – maar ook hier heb je je eigen plafond. En zit je op een gegeven moment aan je maximaal te behalen reactiesnelheid. Daarnaast zie je dat hoe ouder je wordt, hoe lastiger het wordt om tot je maximale capaciteiten te komen. Het is daarom belangrijk dat je op jonge leeftijd al inzichten hebt in hetgeen waar je goed in bent. Dan kan je je maximaal op focussen op waar van nature de aanleg voor is en zal jij je eigen top bereiken. Dit werkt een stuk beter dan het idee te schetsen dat alles maar oneindig te ontwikkelen is en iedereen overal goed in kan worden. Toch zie je deze Growth Mindset vandaag de dag veel terug op scholen. De gang hangt vol met motiverende posters van mensen die de top bereikt hebben, puur omdat ze altijd hard hebben gewerkt. Er wordt gehamerd op de elasticiteit van het brein. Slim bén je niet, slim kun je worden. Falen is enkel een stapje verder op de weg naar succes. Maar helpt dit echt om te leren?

Doelgerichte inspanning
Onlangs verscheen er een artikel over het effect van deze Growth Mindset op leerprestaties van kinderen. Het is goed om kinderen te stimuleren om zichzelf te verbeteren. Hier kan de Growth Mindset aan bijdragen. Het probleem zit hem in de implementatie van deze Growth Mindset. In de implementatie wordt vaak het belang van aangeboren intelligentie onderschat. Er zijn genetische voorwaarden. Ieder mens heeft zijn eigen biologische bouwstenen, zoals gezegd met een eigen plafond. Het moet in het onderwijs dus niet gaan om alleen het leveren van meer inspanningen. Maar vooral om het leveren van doelgerichte en zinvolle inspanningen. Het aanleren van concrete vaardigheden die passen bij de natuurlijke aanleg van een kind, is een veel effectievere manier om hen tot hun maximale capaciteiten te laten komen, dan ze te vertellen dat ze door veel hard werken in staat zijn om hun brein te veranderen.

Meer weten?
Wil jij weten of jouw inspanningen aansluiten bij de biologische bouwstenen van jouw brein?

Neem contact met ons op