Capaciteitentest: wat meet het (niet)?

Werkgevers willen uiteraard de beste kandidaten voor hun vacatures. Verschillende manieren kunnen worden gebruiken om vast te stellen of een kandidaat de juiste is voor een bepaalde functie. Vandaar dat een assessment tegenwoordig steeds vaker een standaard onderdeel is van de sollicitatieprocedure. De capaciteitentest is in veel gevallen een belangrijk onderdeel van zo’n assessment. Maar wat is een capaciteitentest precies en waarin verschilt het van een cognitieve test?

Wat is een capaciteitentest?

Een capaciteitentest is een manier om algemeen intellectueel denkvermogen te testen. Het komt in de buurt van wat in de praktijk een intelligentietest wordt genoemd, maar capaciteitentesten zijn vaak meer specifiek gericht op één aspect van intelligentie. Zoals de naam capaciteitentest al doet vermoeden, wordt deze test ingezet om specifieke capaciteiten van een kandidaat te meten. De test geeft inzicht in hoeverre kandidaten over de vaardigheden beschikken om snel afzonderlijke vraagstukken op te lossen. Doordat elke vraag een tijdslimiet heeft, wordt er gekeken hoe kandidaten onder druk presteren. Een capaciteitentest doet dus een beroep op bepaalde cognitieve vaardigheden.

De capaciteitentest meet of je over de relevante vaardigheden en competenties beschikt om goed te functioneren op een bepaalde positie. Welke onderdelen meer benadrukt worden hangt dan ook af van de functie waarop wordt gesolliciteerd. Zo zal er bij een journalist meer waarde gehecht worden aan taalvaardigheid, terwijl bij een technische functie juist ruimtelijk inzicht een grotere rol speelt.

Welke capaciteiten of vaardigheden worden gemeten met een online capaciteitentest?

Een capaciteitentest bestaat vaak uit verschillende aspecten. Deze aspecten zijn onder te verdelen in de volgende test categorieën:

  • Verbale testen
  • Numerieke testen
  • Abstracte testen
  • Simulatie testen

Verbale testen meten de verbale capaciteiten van een kandidaat. Denk hierbij aan aspecten zoals verbaal redeneren, woordenschat, taalgebruik, analogieën en antoniemen. Deze capaciteiten zijn van belang bij functies waarbij de kandidaat goed moet kunnen spreken, luisteren en verbale informatie snel en efficiënt kan verwerken.

Numerieke testen meten in hoeverre een kandidaat numerieke informatie kan verwerken. Hier wordt gekeken naar de numerieke en cijfermatige vaardigheden. Dit kan getest worden door cijferreeksen, numeriek inzicht, rekenvaardigheid, numeriek redeneren of bijvoorbeeld redactiesommen aan te bieden.

Abstracte testen meten in welke mate een kandidaat in staat is om om te gaan met abstracte informatie. Hier wordt het ruimtelijk inzicht en logisch redeneervermogen getest door middel van plaatjes, figuren en matrices. Werkgevers kunnen zo op een non verbale manier meten hoe strategisch de kandidaat nadenkt en hoe snel hij/zij minder concrete problemen oplost.

Een werkgever kan simulatietesten inzetten om te kijken welke strategie of reactie de kandidaat kiest om situaties op de juiste manier op te lossen. In deze testen worden situaties op de werkvloer gesimuleerd die vaak gerelateerd zijn aan de functie waarop gesolliciteerd wordt.

Er zijn tal van online capaciteitentesten op de markt, maar welke is nou het best? Dit hangt sterk af van wat je wil bereiken met deze test. Het is belangrijk dat juist de capaciteiten gemeten worden, die specifiek van belang zijn voor de vacature.

Meest gebruikte capaciteitentesten:

  • Verbaal redeneren
  • Analogieën
  • Cijferreeksen
  • Numeriek redeneren
  • Rekenvaardigheid
  • Diagrammen
  • Abstract redeneren
  • Figuurreeksen
  • Ruimtelijk inzicht

Wat is het verschil tussen een standaard capaciteitentest en een cognitieve test?

Het meest genoemde nadeel van online capaciteitentesten is dat het als kandidaat loont om zekere trucs en strategieën vooraf eigen te maken. Dit oefenen vergroot de kans op een goede score significant. En daarmee komt er gelijk ruis op de lijn. Vandaar dat de opkomst van cognitieve testen sterk te verklaren valt vanuit de behoefte om mensen eerlijk te testen, waarbij voorkennis, trainbaarheid of fake-gedrag wordt gereduceerd.

Zowel een standaard capaciteitentest als een cognitieve test meten cognitief denkvermogen. Er is echter wel een heel groot verschil tussen deze twee. Namelijk het effect wat oefenen heeft op je score. Je kan je score op een standaard capaciteitentest zoals gemeld redelijk eenvoudig verhogen, door middel van oefenen. Het zal er niet voor zorgen dat je intelligentie toeneemt, maar je wordt wel vaardiger in het maken van dergelijke testen. Dit geldt zeker voor onderdelen waarin patronen moeten worden ontdekt in figuren en cijfers. Een goede cognitieve test aan de andere kant, heeft een goede test-hertest-betrouwbaarheid. Dit wil zeggen dat oefenen geen effect heeft op de scores en het dus meer zegt over de daadwerkelijke capaciteiten van de kandidaat. En niet de mate van voorbereiding. Een cognitieve test is vaak een beter alternatief voor een capaciteitentest.

Welke cognitieve vaardigheden worden gemeten met een standaard capaciteitentest?

Cognitieve vaardigheden kenmerken zich door de mate waarin je in staat bent om kennis en informatie op te nemen, te verwerken en toe te passen. Hierbij spelen allerlei mentale processen een rol. Zo heb je geheugen nodig, maar ook oriëntatie, concentratie, aandacht en het vermogen om te anticiperen, problemen op te lossen en concepten te vormen. Het zijn de onderliggende bouwstenen van vaardigheden. Deze biologische bouwstenen – breinfuncties – zijn niet of nauwelijks te faken of met truukjes te omzeilen.
De cognitieve assessment games van BrainsFirst leggen juist op deze brein vaardigheden de nadruk. Speciaal ontwikkeld om op detailniveau brein met baan te kunnen matchen. In de vorm van uitdagende, serious games. Stabiel, science-based en betrouwbaar. Het maakt dan ook niet uit hoe vaak je deze games speelt, je score zal grofweg hetzelfde blijven. En geeft op deze manier veel betrouwbaardere inzichten in iemands cognitieve vaardigheden.

Meer weten over de NeurOlympics? We vertellen je graag alles over deze cognitieve capaciteitentest van BrainsFirst!

Neem contact met ons op